Δεν είστε συνδεδεμένος


Δημιουργία λογαριασμού
  • Από Εώς

Τα "εθνικά θέματα" στη δίνη των ΜΜΕ

Το Μακεδονικό, οι Ελληνοτουρκικές Σχέσεις και το Κυπριακό στην τηλεόραση και τον Τύπο



Περιγραφή

Με γνώμονα τις νέες πραγματικότητες στην εξωτερική πολιτική, που ελκύουν όλο και περισσότερο το ενδιαφέρον των ερευνητών και στην Ελλάδα, το βιβλίο αυτό διερευνά τον τρόπο με τον οποίο τα ελληνικά ΜΜΕ (Τύπος και Τηλεόραση) καλύπτουν, αναπαριστούν μία περιοχή που είναι ευαίσθητη και ίσως ταμπού στην ελληνική εξωτερική πολιτική - τα λεγόμενα `εθνικά θέματα`. Ειδικότερα, εξετάζει και αναλύει: Πρώτον, την εθνικιστική οπτική υπό την οποία παραδοσιακά προσεγγίζονται τα ζητήματα της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής, καθώς και τον τρόπο με τον οποίο η διαμεσολάβηση των ΜΜΕ έχει συντελέσει, ώστε τις τελευταίες δεκαετίες όχι μόνο να παγιωθεί στο πολιτικό σύστημα και στην κοινή γνώμη μία εθνικιστική οπτική, αλλά και αυτή να έχει `φυσικοποιηθεί`, να θεωρείται αυτονόητη και μη προβληματική. Δεύτερον, την ποσοτική έκφραση της εθνικιστικής προσέγγισης της εξωτερικής πολιτικής και της επικέντρωσης στα `εθνικά θέματα`, τα ποιοτικά χαρακτηριστικά της ιδεολογικής, εθνικιστικής αντίληψης για την εξωτερική πολιτική που κυριαρχεί στα Μέσα και τη συστοίχισή τους με την (εκάστοτε) κυβέρνηση και το εθνικό κράτος γενικότερα. Τρίτον, τη θεματολογία και την πλαισίωση των ειδήσεων για τα `εθνικά θέματα` καθώς και τη μορφική διάρθρωση των ειδήσεων και ειδικότερα την ενημερωδιασκεδαστική τους συγκρότηση. Τα διεθνή θέματα, όπως προκύπτει από τη μελέτη, καλύπτονται σε μικρό βαθμό στις ελληνικές ειδήσεις, όμως δεν συμβαίνει το ίδιο και με τα αποκαλούμενα `εθνικά θέματα`. Αυτό μπορεί να μην είναι ένα ελληνικό φαινόμενο, όμως στην Ελλάδα αποκτά πολύ μεγάλες διαστάσεις, σε βαθμό που τα `εθνικά θέματα` κυριαρχούν καταλυτικά στο σύνολο των διεθνών και εξωτερικών θεμάτων. Παράλληλα διαπιστώνεται, και ειδικότερα μέσα από την κάλυψη του Μακεδονικού και του Κυπριακού, η ύπαρξη ενός φαινομένου που μπορούμε να χαρακτηρίσουμε ως `εθνικό θέμα της ημέρας`: το υπό διαπραγμάτευση θέμα εξωτερικής πολιτικής μπορεί να μεταβάλλεται, όπως ένα θέμα εξωτερικής πολιτικής που θεωρείται `εθνικό`, καταλαμβάνει σχεδόν διαρκώς τη σημαντικότερη θέση μεταξύ των εξωτερικών και διεθνών θεμάτων της ειδησεογραφίας, τόσο αναφορικά με την έκταση της παρουσίασης όσο και με τη σημασία που του αποδίδεται.


[Απόσπασμα από το κείμενο στο οπισθόφυλλο της έκδοσης]



Περιεχόμενα

Πρόλογος
Εισαγωγή
Πρώτο Κεφάλαιο
Η κάλυψη των 'εθνικών θεμάτων' στα ΜΜΕ: περιγραφή της πραγματικότητας ή ιδεολογικών προκαταλήψεων;
Μοντέλα κάλυψης της εξωτερικής πολιτικής
Η θέση του κριτικού παρατηρητή
Η θέση του αναλυτή/δημοσιολόγου
Η θέση περί 'μεσοποίησης' της εξωτερικής πολιτικής
Ματιά στην πραγματικότητα ή ιδεολογικές αφηγήσεις;
Δεύτερο Κεφάλαιο
Ελληνική εξωτερική πολιτική και 'εθνικά θέματα'
Λόγοι και αφορμές
Κυρίαρχες αντιλήψεις
Τρίτο Κεφάλαιο
'Εθνικά θέματα': ο ρόλος των ΜΜΕ
Από το Sismik στο Σχέδιο Ανάν
Συνέπειες
Τέταρτο Κεφάλαιο
Ο κανόνας της εσωστρέφειας των ειδήσεων και η εξαίρεση των 'εθνικών θεμάτων'
Η πρώτη ένδειξη: το μέγεθος του δημοσιογραφικού ενδιαφέροντος για την εξωτερική πολιτική
Η εξωτερική πολιτική, οι διεθνείς σχέσεις και η εσωστρέφεια των ελληνικών τηλεοπτικών ειδήσεων
Η σύνθεση των εξωτερικών ειδήσεων στην τηλεόραση και τον Τύπο
Περιφερειοποίηση και 'εθνικά θέματα': το 'εθνικό θέμα της ημέρας'
Η κάλυψη των 'εθνικών θεμάτων' στις επιμέρους κατηγορίες Μέσων
Η έκταση της κάλυψης της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής
Τα ΜΜΕ απέναντι στην εξωτερική πολιτική και τα 'εθνικά θέματα': πληροφόρηση ή ερμηνεία (και προπαγάνδα);
Η ιεράρχηση των 'εθνικών θεμάτων'
Πέμπτο Κεφάλαιο
Θέματα εξωτερικής πολιτικής ή 'εθνικά θέματα';
Ο όρος που χρησιμοποιείται για την περιγραφή των εξωτερικών σχέσεων - Θεωρητική προσέγγιση
Ο όρος που χρησιμοποιείται στις τηλεοπτικές ειδήσεις
Ο όρος που χρησιμοποιείται στον έντυπο λόγο
Έκτο Κεφάλαιο
Ο πατριωτισμός των Μέσων: συστοίχιση με τη 'σημαία' ή με το 'έθνος';
Η στάση των τηλεοπτικών δημοσιογράφων
Η στάση των δημοσιογράφων στα έντυπα Μέσα
Από τη συστοίχιση με την πολιτική ηγεσία στη συστοίχιση με την 'εθνική ιστορία'
Άσκηση κριτικής αλλά και (υπο)στήριξη
Η λογική της κομματικής δημοκρατίας: 'συστοίχιση' με την κυβέρνηση αλλά και με τα κόμματα
Πολιτικοί θεσμοί και εξωτερική πολιτική: η στάση Τύπου και τηλεόρασης
Τα πρόσωπα που σχηματίζουν την εικόνα των 'εθνικών θεμάτων'
Έβδομο Κεφάλαιο
Θεματολογία και πλαισίωση των ειδήσεων για τα 'εθνικά θέματα'
Θέματα και θεματολογία των μέσων επικοινωνίας - Θεωρητική προσέγγιση
Η θεματολογία των ειδήσεων για τα 'εθνικά θέματα' και την ελληνική εξωτερική πολιτική
Το θέμα των 'εθνικών θεμάτων' στις τηλεοπτικές ειδήσεις
Το θέμα των 'εθνικών θεμάτων' στον Τύπο
Η πλαισίωση των ειδήσεων για τα 'εθνικά θέματα' και την ελληνική εξωτερική πολιτική
Όγδοο Κεφάλαιο
'Εθνικά θέματα' ή θέματα 'εθνικο-πολιτικής ψυχαγωγίας';
Από την πολιτική στην ψυχαγωγία: η 'καταλληλότητα' των 'εθνικών θεμάτων'
Η μορφική διάρθρωση των εξωτερικών ειδήσεων
Δραματοποίηση και ενημερωδιασκέδαση στις ειδήσεις για τα 'εθνικά θέματα'
Η δραματοποίηση στις τηλεοπτικές ειδήσεις
Επίμετρο
Η 'εθνικοποίηση' και η 'περιφερειοποίηση' της εξωτερικής πολιτικής στα ΜΜΕ
Το 'εθνικό θέμα της ημέρας'
Η συστράτευση των Μέσων με την κυβέρνηση ή / και το έθνος
Υπερσυγκέντρωση των 'εθνικών θεμάτων'
Πολιτικοποίηση των 'εθνικών θεμάτων'
Βιβλιογραφία
Ευρετήριο όρων
Ευρετήριο ονομάτων