Δεν είστε συνδεδεμένος


Δημιουργία λογαριασμού
  • Από Εώς

Ο ελλαδικός χώρος στο μεσαιωνικό περίγυρο

  • ISBN-13: 978-960-9533-22-5
  • Σταμούλης Αντ., 2012, Θεσσαλονίκη
  • 1η έκδ.
  • € 29.68 (περ ΦΠΑ 6%)
  • Χαρτόδετο
  • 24.0 x 17.0 cm, 264 σελ.


Περιγραφή

Νησιά μεγάλου, μέτριου και μικρού μεγέθους περιβάλλουν το χερσαίο ελλαδικό χώρο. Ο ρόλος τους κατά την μεσαιωνική εποχή προσδιορίζεται από το μέγεθός τους, τις παραγωγικές τους δυνατότητες, τη θέση τους στα δίκτυα, την απόστασή τους από τις ακτές και τη συμβολή τους στην άμυνα ή τη λειτουργία τους ως καταφυγίων σε στιγμές επιδρομών. Οι πιέσεις που δέχονται είναι αντίστοιχες με την αξιολόγηση των παραμέτρων αυτών από τους επίδοξους κατακτητές (...).
Έπειτα είναι το ανάγλυφο του χερσαίου ελλαδικού χώρου, βασικός συντελεστής της πολιτικής πολυδιάσπασης του ελλαδικού κόσμου κατά την αρχαιότητα. Η ρωμαϊκή κυριαρχία, αλλά και η βυζαντινή, δεν εξάλειψαν αυτήν την ποικιλότητα, καθώς πληθυσμοί απομονωμένων ορεινών περιοχών, που καλύπτουν τα 3/4 του χερσαίου ελλαδικού χώρου, πληθυσμοί που κατά τεκμήριο δεν μετέχουν στη λόγια παράδοση και τη διοίκηση, εμφανίζονται με διαφορετικό βαθμό πρόσληψης και προσαρμογής στους κώδικες που εκπορεύονται από το κέντρο. Πρόκειται για ανάγλυφο που δεν ευνοεί τον έλεγχο του συνολικού πληθυσμού, έναν έλεγχο που εστιάζεται κυρίως σε ζώνες αμυντικού και δημοσιονομικού ενδιαφέροντος. Γιατί, παρά το εκτεταμένο και αρκετά εξειδικευμένο διοικητικό δίκτυο, το κράτος φαίνεται να ελέγχει κυρίως τα εμπορικά κέντρα, τον παραγωγικό πεδινό χώρο, τις προσβάσιμες στους υπαλλήλους του περιοχές (...).
Η ιστορική λειτουργία εξ άλλου περιοχών με ορεσίβιους πληθυσμούς, που τροφοδοτούν την πεδιάδα και την πόλη με προϊόντα, αλλά και ανθρώπινο δυναμικό διακατεχόμενο από ιδιαίτερες νοοτροπίες, κατά κανόνα δεν καταγράφεται στις πηγές. Όμως κατά την ιστορική αφήγηση, η παρουσία τους και η λειτουργία τους είναι προφανείς στην ευρύτερη σύνθεση του μεσαιωνικού ελλαδικού κόσμου, με απόηχους, αποχρώσεις και παραδόσεις που φτάνουν μέχρι την εποχή μας.


[Απόσπασμα από το κείμενο στο οπισθόφυλλο της έκδοσης]



Περιεχόμενα

ΠΡΟΛΟΓΟΣ
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α'
Ο ΕΛΛΑΔΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ ΣΤΟ ΙΔΕΟΛΟΓΙΚΟ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΠΡΩΙΜΟΥ ΜΕΣΑΙΩΝΑ
Μεταβατικότητα και αυτοκρατορική ιδεολογία
Κράτος και Εκκλησία
Η κεντρική διοίκηση των πρώτων αιώνων
Ο ελλαδικός χώρος στο κρατικό και εκκλησιαστικό διοικητικό σύστημα
Ρωμαίοι, Έλληνες, Ελλάς
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β'
Η ΜΕΓΑΛΗ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ
Διείσδυση των 'βαρβάρων' στο ρωμαϊκό χώρο
Οι πόλεις στη Δύση μετά τη μετανάστευση των λαών
Ο ελλαδικός χώρος μεταξύ Αρχαιότητας και Μεσαίωνα
Η ιουστινιάνεια reconquiasta στην ιταλική χερσόνησο
Οι Λογγοβάρδοι στην ιταλική χερσόνησο
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ'
ΠΡΟΣ ΤΗ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΟΥ ΚΟΣΜΟΥ ΣΤΗ ΔΥΣΗ
Οι Φράγκοι και η Ιταλία
Ο πάπας και η Εκκλησία στη Δύση
Τα μοναστικά τάγματα
Ο Καρλομάγνος και η κληρονομιά του
Παιδεία και 'Καρολίδεια Αναγέννηση'
Φεουδαλισμός
Οι σκοτεινοί αιώνες
Ο βουλγαρικός παράγων
Οι σλαβικές διεισδύσεις
Οι Άραβες
Ο ελλαδικός χώρος στο νέο διοικητικό σύστημα
Η εκκλησιαστική διοικητική αναδιοργάνωση
Κάποια συμπεράσματα για τους σκοτεινούς αιώνες
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ε'
ΕΛΛΑΔΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ: ΜΙΑ ΔΥΣΚΟΛΗ ΑΝΑΚΑΜΨΗ
Όξυνση και αντιμετώπιση των αραβικών επιδρομών
Ανανέωση και κάμψη της βουλγαρικής επιθετικότητας
Δημογραφική ανάκαμψη και τα νέα κέντρα
Προς αναθέρμανση της οικονομικής δραστηριότητας
Διοικητικές εξελίξεις
Η ύπαιθρος και οι εξελίξεις στη γαιοκτησία
Επισκοπές, μοναστικά κέντρα και μόρφωση
ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΣΤ'
ΔΥΣΗ: ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ, ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΜΟΡΦΩΤΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ
Δυτικές μοναρχίες, Νορμανδοί και Ούγγροι
Οι Οθωνίδες και ο πάπας
Η άνοδος των αστών
Η μετάδοση και διάχυση της γνώσης
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ζ'
ΡΩΜΑΝΙΑ ΚΑΙ ΙΤΑΛΙΑ: ΔΕΣΜΟΙ ΚΑΙ ΡΗΞΕΙΣ
Ο Ελληνισμός στον ιταλικό νότο
Οι Νορμανδοί στον ιταλικό νότο
Η χειραφέτηση της Βενετίας από το Βυζάντιο
Μεθοριοποίηση και αναστάτωση
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Η'
ΔΥΣΗ: Ο ΟΨΙΜΟΣ ΜΕΣΑΙΩΝΑΣ
Η σταυροφορική κίνηση
Η διαμόρφωση των δυτικών ηγεμονιών
Εξελίξεις στην ιταλική χερσόνησο
Γαλλία
Αγγλία
Ιβηρική χερσόνησος
Παπισμός: Από την Avignon στο Μέγα Σχίσμα
Από την κρίση στην Αναγέννηση
Αναδυόμενα χαρακτηριστικά του δυτικού κόσμου
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Θ'
Ο ΕΛΛΑΔΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ ΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΩΝ ΣΤΑΥΡΟΦΟΡΙΩΝ
Ο δυτικός επεκτατισμός
Πριν από τη Δ' Σταυροφορία
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ'
Ο ΕΛΛΑΔΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ ΠΕΔΙΟ ΚΑΤΑΚΤΗΣΗΣ
Εισαγωγικά
Η Δ' Σταυροφορία και η κατάκτηση του ελλαδικού χώρου
Ήπειρος, Νίκαια και ανάκτηση της Κωνσταντινούπολης
Τα όρια της αυτοκρατορικής reconquista του ελλαδικού χώρου το β' μισό του 13ου αϊ
Ο ανδηγαυικός παράγων
Ο ελλαδικός χώρος ως πεδίο αντιπαράθεσης Ελλήνων, Σέρβων, Λατίνων και Τούρκων κατά το α' μισό του 14ου αϊ
Η σερβική επέκταση, η αλβανική διείσδυση και ο οθωμανικός παράγων
Η ολοκλήρωση της οθωμανικής κατάκτησης
ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΑ'
ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ, ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΕΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΣΤΟΝ ΕΛΛΑΔΙΚΟ ΧΩΡΟ ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΟΨΙΜΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ
Διοίκηση
Οικονομία
Κοινωνικές οντότητες και ετερότητες
Εκκλησία και κατάκτηση
Μορφωτικοί προσανατολισμοί
ΕΠΙΜΕΤΡΟ
ΕΠΙΛΟΓΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑΣ
ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΚΑΙ ΤΟΠΩΝ
SUMMARY
ΕΙΚΟΝΕΣ - ΧΑΡΤΕΣ